UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA MORFONOLOGIYANI O‘QITISH METODIKASI (yozma va og‘zaki nutq misollari asosida)
Ключевые слова:
morfonologiya, yozma nutq, og‘zaki nutq, fonologik almashinuv, umumta’lim, o‘qitish metodikasi, lingvistik kompetensiya, morfonologik tahlil, interfaol ta’lim, ta’lim texnologiyalari.Аннотация
Ushbu maqolada umumta’lim tizimida morfonologiyani o‘qitish metodikasi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Morfonologiya fonologiya va morfologiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganadigan soha sifatida til o‘rganishda muhim rol o‘ynaydi, ayniqsa yozma va og‘zaki nutqda uning namoyon bo‘lishi alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning morfonologik o‘zgarishlarni, jumladan, tovush almashinuvi, qo‘shimchalarning fonetik o‘zgarishi va so‘z yasash jarayonlaridagi assimilatsiya hodisalarini o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklari o‘rganiladi.
Maqolada yozma va og‘zaki mashg‘ulotlarni uyg‘unlashtirish orqali morfonologik bilimlarni samarali o‘zlashtirish usullari ko‘rib chiqiladi. O‘quvchilarning lingvistik kompetensiyasini oshirish uchun diktant mashqlari, morfologik tahlillar, fonetik mashqlar, interfaol bahslar va rolli o‘yinlar kabi turli ta’lim usullari taklif etiladi. Shuningdek, innovatsion ta’lim texnologiyalarining, jumladan, raqamli til vositalari, nutqni aniqlash tizimlari va o‘yinli o‘qitish yondashuvlarining morfonologik idrokni rivojlantirishdagi samaradorligi o‘rganiladi.
Bundan tashqari, maqolada umumta’lim maktablarida o‘tkazilgan eksperimental tadqiqot natijalari tahlil qilinib, morfonologiyani o‘qitish samaradorligini oshirishga qaratilgan metodik tavsiyalar beriladi. Ushbu natijalar ta’lim jarayonini optimallashtirish va o‘quvchilarning morfonologik kompetensiyasini rivojlantirishga ko‘maklashadi.
